Studenci poświęcają coraz więcej uwagi trosce o środowisko naturalne na różnych poziomach – od naukowego do wprowadzenia „ekozasad” w prywatnym życiu.
Ekolog z wykształcenia Rosnąca świadomość dewastacji środowiska naturalnego oraz konieczność odpowiedniej polityki państwa w zakresie ochrony przyrody przekonują część studentów do zajęcia się ekologią w sposób profesjonalny. Ekolog przestał być zawodem niszowym i zaczął pełnić poważną funkcję doradczą zarówno we władzach państwowych, jak i w dużych firmach prowadzących politykę społecznej odpowiedzialności. Z roku na rok potrzeba coraz więcej specjalistów w tej dziedzinie. Uczelnie wyczuły koniunkturę i zaczęły wprowadzać do swojej oferty „ekologiczne” kierunki dotyczące przyjaznych środowisku technologii czy odnawialnych źródeł energii. Wciąż otwierane są nowe specjalizacje podyplomowe, jak np. audyt ekologiczny lub żywność ekologiczna pochodzenia roślinnego. Przy współfinansowaniu ze środków unijnych powstają też ciekawe programy, w ramach których doktoranci mogą liczyć nie tylko na wsparcie merytoryczne, ale także na stypendia w wysokości nawet powyżej 2000 zł miesięcznie. Ekolog na wolontariacie Wśród studentów rośnie chęć działania na polu ekologii. Karolina, przyszła socjolożka, zdobywała szlify jako działaczka Zielonych. Gdy miała zaledwie 23 lata, założyła własną organizację pozarządową. Europejska Fundacja Praw Człowieka i Zwierząt, której prezesuje, ma wpisane w statutowe cele: zrównoważony rozwój, ochronę środowiska naturalnego oraz działania na rzecz świadomości ekologicznej w polskim społeczeństwie. To ostatnie jest zdaniem Karoliny wciąż bardzo potrzebne. New Age, wymuszanie haraczu na inwestorach, odciąganie ludzi od Kościoła – to tylko niektóre z farmazonów, jakie Karolina słyszy na co dzień dotyczących rzekomych ukrytych motywów działalności proekologicznej. Nic dziwnego, że młodzi ludzie najaktywniej działają na polu edukacji. W kilkunastu miastach Polski istnieje rowerowy ruch społeczny Masa Krytyczna, SGH realizuje projekty Ekostudent oraz Energooszczędni, Uniwersytet Gdański prowadzi akcję Zielony Koszyk. Na wielu uczelniach prężnie funkcjonują ekologiczne koła naukowe. Coraz popularniejsze staje się propagowanie na Facebooku adopcji bezdomnych zwierząt. A to zaledwie próbka przyjaznych dla środowiska przedsięwzięć, w których biorą udział studenci. Ekolog dnia codziennego – Nawet jeśli nie jestem typem działacza, mogę zrobić coś dobrego dla środowiska, a jednocześnie samemu na tym skorzystać – mówi Tomek, student informacji naukowej i bibliotekoznawstwa. Twierdzi, że racjonalnie korzystając z energii elektrycznej w wynajmowanym mieszkaniu, obniżył ze współlokatorami rachunki za prąd nawet o kilkadziesiąt złotych rocznie. Ale to nie koniec jego pomysłów. – Robimy wspólnie większe zakupy. Wiadomo, że duże opakowania produktów są tańsze, korzystamy z nich dłużej, a ilość plastiku, który ląduje na wysypisku, przy okazji też się zmniejsza – dodaje. Ekologiczną postawę wykazuje również Marek, który w tym roku będzie bronić pracy magisterskiej na inżynierii produkcji. – Początkowo byłem sceptycznie nastawiony do segregowania śmieci, bo wymagało to ode mnie zmiany starych nawyków. Po jakimś czasie dotarło do mnie, że przecież razem z surowcami wtórnymi wyrzucam do śmieci realną kasę – przypomina sobie. Nakrętki po napojach, bo o nich mowa, zbiera też przyszła polonistka Ada. O zbiórce dowiedziała się w szkole, w której miała praktykę nauczycielską. Dochód ze sprzedaży nakrętek zostanie przeznaczony na wózek inwalidzki dla małej Oli z porażeniem mózgowym, którą Ada poznała osobiście, prowadząc lekcje w klasie integracyjnej. Ekolog na stażu Dla niejednego świeżo upieczonego studenta czas spędzony na praktyce w firmie oprócz szansy na zdobycie doświadczenia jest przy okazji szkołą „zielonego” myślenia. Często to właśnie dzięki wkroczeniu w rzeczywistość zawodową do młodych ludzi dociera, że gaszenie światła w pustych pomieszczeniach czy wyłączanie komputerów przed wyjściem z pracy prowadzi do konkretnych oszczędności. W korporacji łatwiej to zauważyć, ponieważ większa jest skala problemu. – Nauczyłem się ograniczać druk do niezbędnego minimum, zgniatać puszki czy plastikowe butelki, które inaczej nie mieściły się w koszu – wspomina Bartek, studiujący finanse i rachunkowość. – Teraz góry śmieci już nie rosną przeze mnie tak szybko jak kiedyś – dodaje z uśmiechem Studenci szczególnie zainteresowani tematyką ochrony środowiska mogą próbować swoich sił na zagranicznym stażu ekologicznym dzięki międzynarodowej organizacji Projects Abroad. Żadne specjalne kwalifikacje nie są tu wymagane, liczy się przede wszystkim miłość do przyrody i chęć pomocy. Praktykę można odbyć m.in. w Boliwii, Kambodży, Indiach, Meksyku oraz wielu innych krajach, asystując przy prowadzeniu kampanii edukacyjnych i ratowaniu zagrożonych gatunków roślin oraz zwierząt. Zgłoszenie na ekostaż można złożyć przez internet pod adresem: http://www.projects-abroad.pl/zloz-aplikacje/ Ekologów wciąż za mało Wydawałoby się, że jeśli chodzi o świadomość ekologiczną wśród młodych ludzi, możemy w Polsce spać spokojnie. Nic bardziej mylnego – jak wynika z badań różnych instytucji rządowych, wiedza studentów na temat ochrony środowiska i potencjalnych zagrożeń jest wybiórcza. Przykładem jest słaba orientacja w programie Natura 2000. Według badań przeprowadzonych przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska aż dwóch na trzech studentów nie spotkało się nigdy z terminem Natura 2000, a tylko 26,3% respondentów potrafiło poprawnie określić, w jakim celu ustanowiono sieć. Jednocześnie 80% studentów sądzi, że między rozwojem gospodarczym a ochroną środowiska musi koniecznie zachodzić konflikt. GDOŚ uruchomił wobec tego specjalną kampanię edukacyjną. Program „Złap Równowagę, Odkryj Naturę”, której ambasadorką została piosenkarka Katarzyna Nosowska, składa się z m.in. z cyklu obozów ekologicznych dla studentów na obszarach Natura 2000, szkoleń on-line oraz Akademii Menedżera Zrównoważonego Rozwoju. Podobne kampanie uświadamiające wagę zagrożeń ekologicznych i promujące odpowiednie postawy prowadzą też wśród studentów niektóre firmy. Ekologia 2.0 Edukacji nigdy dość, a studenci przyzwyczajeni do korzystania z nowoczesnych mediów i technologii oczekują przekazu informacji w atrakcyjnej formie, która do nich przemówi ich własnym językiem. Przykładem kampanii skonstruowanej w nowoczesny sposób jest projekt organizacji WWF. Na stronie internetowej http://wwf.pl można skorzystać z ekokalkulatora (zakładki: możesz pomóc/ działaj teraz/zmierz swój ślad ekologiczny) i wyliczyć, w jakim stopniu uszczuplamy zasoby naturalne Ziemi. Autorka tego tekstu zobaczyła smutny, bo o wiele za wysoki wynik. Mój ślad ekologiczny to 2,5 hektara. A twój? Co robisz, żeby go zmniejszyć? Jesteś eko gdy: • chodzisz na zakupy z torbą wielokrotnego użytku, • wyłączasz sprzęt, zamiast korzystać z trybu czuwania (stand-by) w urządzeniach elektronicznych, • po naładowaniu telefonu wyjmujesz ładowarkę z kontaktu, • gotujesz zawsze pod przykrywką, • starasz się kupować lokalne, sezonowe warzywa i owoce; unikasz mrożonek i produktów importowanych, • segregujesz śmieci, • rzadko korzystasz z samochodu, a jeśli już, to umawiasz się z innymi na wspólne przejazdy, np. przez stronę: www.carpooling.pl, • przeterminowane lekarstwa wyrzucasz tylko i wyłącznie do specjalnie oznaczonych pojemników w aptekach, • ograniczasz jedzenie mięsa; nie kupujesz gatunków ryb ani owoców morza znajdujących się na liście zagrożonych wyginięciem (np. karmazyn, węgorz, tuńczyk błękitnopłetwy, sola, halibut atlantycki, rekin, krewetki tropikalne). fot. Agnieszka Wojtuń/ Green Carrot
Autor: Katarzyna Stoczek
Druga część rozmowy z Marcinem, właścicielem firmy Touching IT.
Za dodatkowymi źródłami finansowania warto się rozejrzeć w najbliższym otoczeniu.